Radiografia klasyczna, potocznie nazywana RTG albo „rentgenem", pozostaje jedną z podstawowych metod diagnostyki obrazowej. Jest szybka, szeroko dostępna i stosowana w wielu codziennych sytuacjach klinicznych - od oceny złamań, przez diagnostykę klatki piersiowej, po kontrolę wybranych stanów po leczeniu.

Historia radiologii zaczęła się w 1895 roku, kiedy Wilhelm Conrad Röntgen odkrył promienie X. Od tamtego czasu radiografia przeszła ogromną drogę: od klisz fotograficznych do cyfrowych detektorów, systemów PACS, standardu DICOM i zdalnego opisu badań. W modelu teleradiologicznym badanie RTG wykonane w placówce może zostać przekazane do zdalnego opisu przez lekarza radiologa, zapewniając ciągłość opisów w nocy, weekendy i święta.

RTG, TK i MR - czym różnią się te metody?

RTG jest obrazowaniem projekcyjnym. Promieniowanie rentgenowskie przechodzi przez badaną część ciała i pada na detektor, tworząc dwuwymiarowy obraz sumacyjny - struktury na różnych głębokościach nakładają się na siebie.

TK również wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie, ale tworzy obrazy przekrojowe. Lekarz może analizować struktury anatomiczne warstwa po warstwie oraz korzystać z rekonstrukcji wielopłaszczyznowych i przestrzennych.

MR nie wykorzystuje promieniowania jonizującego. Obrazowanie opiera się na silnym polu magnetycznym i falach radiowych. MR jest szczególnie przydatny w ocenie tkanek miękkich, mózgowia, rdzenia kręgowego, stawów i wybranych narządów jamy brzusznej.

Dlaczego RTG nadal jest tak często wykorzystywane?

Szybkość wykonania

Badanie RTG klatki piersiowej, kończyny albo wybranego odcinka kostnego można zwykle wykonać bardzo szybko. Ma to znaczenie zwłaszcza w SOR, izbie przyjęć i ambulatorium, gdzie decyzje kliniczne muszą być podejmowane sprawnie.

Powszechna dostępność

Aparaty RTG są dostępne w szpitalach, przychodniach i pracowniach diagnostycznych. Radiografia często jest pierwszym badaniem obrazowym wykonywanym u pacjenta.

Koszt i organizacja pracy

RTG jest zwykle tańsze i prostsze organizacyjnie niż TK lub MR. W wielu wskazaniach pozwala szybko uzyskać informację wystarczającą do podjęcia dalszej decyzji.

Zdalne opisy RTG - praktyczne wsparcie dla placówki

W teleradiologii badania RTG mogą być przesyłane do zdalnego opisu podobnie jak TK lub MR. Zdalny opis RTG ma szczególne znaczenie w trzech sytuacjach:

Duży wolumen badań

RTG jest jedną z najczęściej wykonywanych modalności obrazowych. Nawet pojedyncze badanie jest krótkie, ale setki zdjęć tygodniowo tworzą istotne obciążenie opisowe. Teleradiologia pozwala rozłożyć tę pracę na większy zespół lekarzy.

Tryb dyżurowy i nocny

W nocy, weekendy i święta dostępność lekarzy radiologów na miejscu bywa ograniczona. Zdalny opis może wspierać placówkę w utrzymaniu ciągłości diagnostyki, zwłaszcza gdy badania wymagają formalnego opisu radiologicznego w określonym czasie.

Odciążenie lekarzy na miejscu

Lekarz radiolog obecny w szpitalu często jednocześnie obsługuje konsultacje kliniczne, badania pilne, TK, USG i procedury interwencyjne. Przekazanie części opisów RTG do systemu teleradiologicznego może pomóc mu skupić się na zadaniach wymagających obecności lokalnej.

DICOM i HL7 w obiegu badań RTG

DICOM odpowiada za zapis, przesyłanie, przechowywanie i wyświetlanie obrazów medycznych. W przypadku RTG oznacza to, że cyfrowe zdjęcie może zostać przesłane z aparatu, systemu PACS lub bramki integracyjnej do systemu teleradiologicznego.

HL7 służy do wymiany danych klinicznych i administracyjnych między systemami medycznymi - zleceń, danych pacjenta, statusów badania, opisów i wyników. Dobrze zaprojektowana integracja obu standardów ogranicza ręczne przepisywanie danych i przyspiesza powrót wyniku do lekarza prowadzącego.

Słownik pojęć

RTG
Radiografia klasyczna - dwuwymiarowe badanie projekcyjne z użyciem promieniowania rentgenowskiego.
Piksel
Najmniejszy element dwuwymiarowego obrazu cyfrowego - w RTG każdy piksel odpowiada wartości sygnału w obrazie.
Woksel
Element objętościowy (volume element) używany w TK i MR - reprezentuje fragment badanej przestrzeni.
DICOM
Standard zapisu, przesyłania i wyświetlania obrazów medycznych wraz z metadanymi badania.
HL7
Standard wymiany danych klinicznych i administracyjnych między systemami medycznymi.
PACS
System archiwizacji i dystrybucji obrazów medycznych w placówce.